Thơ Quang Dũng


Bích Huyền

Quang Dũng (1921-1988) tên thật là Bùi Đình Diệm, sinh năm 1921 tại làng Phượng Trì, huyện Đan Phượng (nay thuộc Hà Nội). Năm 1947, đại đội trưởng đoàn quân Tây tiến. Hoạt động văn nghệ ở Liên Khu III thời kháng chiến. Sau 1954, sống như một kẻ vô danh tại miền Bắc. Mất ngày 13-10-1988 tại Hà Nội.

Ông là người rất hiền từ, chan chứa tình người như đã thể hiện qua những bài thơ của ông. Quang Dũng vừa cầm bút, vừa cầm súng, ông từng là đại đội trưởng của Trung Đoàn Thủ Đô trong công cuộc kháng chiến chống Pháp. Những tác phẩm nổi tiếng của ông trong thời kỳ này là Đôi mắt người Sơn Tây (Hoa thanh bình), Đôi bờ, Tây tiến, Những làng đi qua,… Nhạc sĩ Phạm Đình Chương đã phổ nhạc bài Đôi mắt người Sơn Tây. Trong kháng chiến, ông cũng tham dự một cuộc triển lãm hội hoạ với một bức tranh tựa đề Gốc bàng.


Nhà thơ Quang Dũng

Thơ Quang Dũng                                                                           Nghe thêm về Quang Dũng

Trang Thơ Nhạc Bích Huyền

Vì là gốc tiểu tư sản nên ông bị Việt Minh nghi kỵ. Ngay trong khói lửa chiến tranh, ông vẫn viết lên những lời vừa hào hùng, vừa lãng mạn:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Sau 1954, ông bị kẹt lại ở miền Bắc. Ông cũng bị gửi đi chỉnh huấn sau vụ Nhân văn giai phẩm, và lui về ẩn thân. Về sau này, như những nhà thơ lớn khác, Nguyễn Bính, Hồ Dzếnh,… ông mai một và mất đi trong âm thầm trong chế độ cộng sản.

Có người nhận định thơ Quang Dũng là một thứ ánh sáng biên giới. Biên giới giữa thực mà mộng, giữa cái chung và cái riêng, giữa kỷ niệm và ước mơ. Sự nhòa nhạt ấy tạo cho thơ Quang Dũng một thế giới riêng vừa lung linh huyền ảo, vừa thực tế đến não lòng, vừa thướt tha mà tha thiết.

Bích Huyền muốn nói đến cảm giác mộng và thực ấy trong bài thơ “Tây Tiến” :

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Bài thơ Tây Tiến thuở ấy vừa hùng tráng vừa bi thương. Chẳng hạn như hình ảnh người đồng đội vừa nằm xuống :

Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Tây Tiến được nhiều người yêu thơ, yêu tha thiết, không phải yêu vì văn chương không thôi, mà còn yêu những âm vang của chiến trận, của máu và nước mắt thấm vòng lòng đất quê hương.

Với thơ “Đôi Bờ” sự nhớ thương người vợ trẻ mãnh liệt nhất trong thơ Quang Dũng :

Thương nhớ ơ hờ, thương nhớ ai

Sông xa từng lớp lớp mưa dày

Mắt kia em có sầu cô quạnh

Khi chớm heo về một sớm mai

Trên bước đường hành quân diệt giặc, có một buổi c hiều người lính trẻ dừng chân nơi quán bên đường, bồng đứa con của cô chủ quán mà chạnh lòng nghĩ đến vợ con mình không biết giờ đây đang lánh nạn nơi đâu, phiêu bạt phương trời nào. Tình cha con, tình chồng vợ của người lính xa nhà càng đậm đà tha thiết mãnh liệt hơ, ở nơi có sông xa từng lớp lớp mưa dày. Biên giới ấy chỗ đóng quân bên cạnh một giòng sông hiu quạnh… Quang Dũng đã ghi lại bằng những vần thơ nhẹ mà đau.

Giăng giăng mưa bụi qua phòng tuyến

Hiu hắt chiều đông lạnh đất tề

Bích Huyền

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s