Quiéreme Mucho – Cung trưởng rộng sâu, điệu thứ thần sầu


Tuấn Thảo

Trong số các bản nhạc tình nổi tiếng của dòng nhạc tình La Tinh, nhạc phẩm Quiéreme Mucho có thể được xếp vào danh sách 10 ca khúc bất tử. Tính đến nay, số phiên bản ghi âm ca khúc này lên tới gần cả ngàn. Bài hát còn tiêu biểu cho nỗ lực của giới tác giả Cuba trong việc bắt nhịp cầu nối âm nhạc hàn lâm với ca khúc phổ thông.

Nhạc phẩm Quiéreme Mucho của tác giả Gonzalo Roig Lobo dịch sát có nghĩa là Yêu ta thật nhiều, diễn giải theo ca từ là Yêu ta sâu đậm, Yêu nhau thật lòng, như trong tiểu tựa Cuando se quiére de veras. Khi nhắc tới bài này, người ta thường ghi chép sai ở hai điểm. Thứ nhất là bài hát nguyên gốc được viết vào năm 1911, tức cách đây hơn một thế kỷ, chứ không phải là vào năm 1931.


Gonzalo Roig Lobo

Quiéreme Mucho – Cung trưởng rộng sâu, điệu thứ thần sầu

Trang Âm Nhạc Thế Giới

Năm 1931 là thời điểm bản nhạc này được chuyển dịch sang tiếng Anh. Thứ nhì, bài Quiéreme Mucho được viết theo thể điệu criolla bolero chứ không đơn thuần là bolero. Criolla có nghĩa là créole trong tiếng Tây Ban Nha : Văn hóa, ngôn ngữ, nhịp điệu của thổ dân créole giúp cho âm nhạc Cuba nói chung, hai dòng nhạc bolero và guajira nói riêng thêm phong phú đa dạng.

Sinh năm 1890, mất năm 1970, hưởng thọ 80 tuổi, tác giả Gonzalo Roig Lobo cả cuộc đời gắn liền với âm nhạc và với thủ đô La Havana. Ông học nhạc lý và đàn piano từ năm lên 10, đến khi trưởng thành ông tốt nghiệp nhạc viện thành phố, thầy của ông là nhạc trưởng Fernando Carnicer. Ông bắt đầu sáng tác rất sớm từ khi còn ở trường lớp, xen kẽ những đoản khúc dương cầm cổ điển với những ca khúc dù gọi là ‘’nhạc nhẹ’’ nhưng vẫn in đậm tính chất hàn lâm.

Những bản nhạc đầu tay ông viết vào năm 17 tuổi, thời ông tham gia vào một ban nhạc và bắt đầu kiếm sống bằng các vòng lưu diễn. Ông học thêm dương cầm và đàn bass, để làm giàu sáng tác. Theo đơn đặt hàng, ông viết nhạc phẩm Quiéreme Mucho năm ông 21 tuổi. Người đầu tiên ghi âm ca khúc này là ca sĩ Mariano Meléndez, lời nguyên gốc tiếng Tây Ban Nha là của hai tác giả Augustin Rodriguez và Ramón Gollury (nghệ danh của nhà báo Jorge de Lauría). Khi được phát hành vào năm 1911, bản Quiéreme Mucho không ăn khách ngay lập tức, nhưng dần dần trở thành một bản nhạc tủ vài năm sau đó tại các phòng trà vũ trường thủ đô La Havana.

Vào năm 32 tuổi, cùng với một số bạn đồng nghiệp (trong đó có hai nhạc sĩ Ernesto Lecuona và César Pérez Sentenat) ông thành lập Dàn nhạc giao hưởng đầu tiên của La Havana. Do được xem như là gương mặt tiên phong, cho nên ông được bổ nhiệm làm giám đốc Dàn nhạc giao hưởng quốc gia, một mặt đào tạo các nhạc sĩ, mặt khác sáng tác các vở kịch hát, nâng thể loại zarzuela của Cuba lên ngang tầm với Tây Ban Nha. Đến năm 48 tuổi, ông thành lập Nhà hát kịch opera của La Havana, cũng như Hiệp hội các tác giả Cuba.

Trong giai đoạn này, ông viết khá nhiều bài tiểu luận sau nhiều năm dày công nghiên cứu tham khảo, qua đó cho thấy sức sống của dòng nhạc Cuba bắt nguồn từ khả năng hấp thụ nhiều luồng ảnh hưởng khác nhau, kể cả Mêhicô, Tây Ban Nha, các nhịp điệu đến từ châu Phi, các làn điệu đến từ các hải đảo chuyên dùng thổ ngữ créole. Tác động của thổ dân créole không chỉ là trong âm nhạc mà còn là trong đời sống xã hội, tiêu biểu các vở kịch hát Cecilia Valdés hay La Hija del Sol, mà qua ngụ ngôn và ẩn dụ, nói lên được sự phân biệt đối xử chẳng những ở giai cấp mà còn trong màu da.

Giới yêu nhạc ở nước ngoài thích dòng nhạc của Gonzalo Roig Lobo với hơn 300 tác phẩm đủ loại, chủ yếu ở tính sâu lắng trữ tình trong giai điệu, một dòng nhạc đa âm vì ông viết cho nhiều nhạc khí, phổ thông vì giai điệu dễ nghe dễ thuộc, hàn lâm trong cấu trúc phân đoạn. Nhạc phẩm Quiéreme Mucho dù được viết vào lúc tác giả còn rất trẻ tuổi hàm chứa tất cả các ngón sở trường mà ông phát huy tận dụng sau này.

Từ năm 1911 đến nay, bản nhạc có đến cả ngàn phiên bản ghi âm trong 9 thứ tiếng : kể cả tiếng Đức, tiếng Nhật hay Thụy Điển. Trong tiếng Pháp, bài này được Michel Jourdan (tác giả ruột thịt của Mike Brant và Julio Iglesias) chuyển thành Où Est Passée Ma Bohème. Trong tiếng Anh, bài mang tựa đề ngắn gọn là Yours (với tiểu tựa là Love Me Deeply) lời của hai tác giả Albert Gamse và Jack Sherr. Hàng loạt nghệ sĩ tên tuổi đều có ghi âm bài này từ Nat King Cole Bing Crosby cho đếnnhững gương mặt gạo cội của dòng nhạc bolero cubano như Compay Segundo hay Ibrahim Ferrer …

Nhạc phẩm Quiéreme Mucho mở đầu bằng điệu thứ đậm chất tự sự, có một nét gì đó u ẩn nỉ non theo thể điệu criolla, đến phần điệp khúc, bài hát chuyển cung mở rộng sang điệu trưởng tươi tắn mà vẫn thắm thiết yêu đời. Một số phiên bản của bài này chỉ ghi âm duy nhất phần điệp khúc, vậy mà vẫn đứng vững. Điều đó cho thấy tác giả này thuộc vào bậc thầy của những tiết tấu ‘’rất ngầu’’, cung trưởng rộng sâu, điệu thứ thần sầu.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s